ŞEMA TERAPİ

Şema terapi; Jeffrey Young tarafından Bilişsel-Davranışçı Terapi yaklaşımı içerisinde kendine has bir okul olarak geliştirilmiştir.

Şema terapinin tanımı şöyle yapılabilir: Değiştirilmesi zor, çocukluk ve ergenlik döneminde belirgin kökenleri bulunan psikolojik rahatsızlıklar için tasarlanmış, bilişsel, davranışçı, kişiler-arası ve yaşantısal teknikleri birleştiren, bütünleştirici bir teori ve tedavi yaklaşımı.

Şemalar temelde hayatımızı kolaylaştırmak; bizi belirsizlikten kurtarmak, her durumda her şeyi yeni baştan öğrenme zahmetinden kurtarmak gibi işlevlere sahiptir. Bir anlamda "şemalar; temel zihinsel yapılarımızdır".

Ebeveyn olmak; çocuğu, sonraki yaşamı için şekillendiren bir süreçtir. Çocuğun yanında olarak, onun güvenli bir bağlanma biçimi geliştirmesi sağlanarak, erişkinliğinde sağlıklı birtakım davranışlar geliştirmesine yardımcı olunması gerekir.Bu değerli güven duygusu, bebeklik, çocukluk ve ergenlik yıllarında oluşur ve sonraki ilişkileri de etkiler.

Çocukluk bağlanma biçimleri;

• Güvenli bağlanma,
• Kaygılı-güvensiz bağlanma,
• Kaçıngan-güvensiz bağlanma,
• Darmadağın-güvensiz bağlanma,

erişkinlerin kurdukları ilişkilerde, onların ne hissettiklerini ve nasıl davrandıklarını büyük ölçüde etkileyebilir. Çocuklukta "güvenli bağlanma" yaşayan çocuklar, birer erişkin olduklarında, genellikle "iyi ilişkiler" kurarlar.

Ancak geliştirdiğimiz şemalar her zaman bizi mutlu etmeyebilir, işimize yaramayabilir; yani olumsuz ve uyumsuz şemalar da geliştirebiliriz.

Olayları, durumları sahip olduğumuz şemalara göre değerlendirir ve kararlarımızı şemalara göre veririz. Bu da çoğunlukla bilgileri çarpıtmamıza, bozmamıza sebep olur.

Şemalar, çocukluk ve ergenlik döneminde temel ihtiyaçların (Beslenme, Güven, Bağlanma gibi..) giderilememesiyle ortaya çıktığı gibi, yetişkinlik döneminde de temel ihtiyaçların giderilememesine sebep olurlar. Giderilemeyen her temel ihtiyaç , kendine has problem alanları/şema alanları oluşturur.

Şema terapinin temel amacı; danışanlara uyumlu davranışlar içinde,uyum bozucu şemalarını, başaçıkma tepkilerini ve modlarını değiştirerek, temel ihtiyaçlarına (sevgi-bağlanma, hareket özgürlüğü, eğlenebilme, kendini ifade edebilme ve gerçekçi limitler oluşturma vb.) ulaşmada sağlıklı yollarla yardım etmektir.

Kendi bağlanma biçiminizi değiştirmek istiyorsanız da, hiçbir özelliğimizin taşa kazınmadığını düşünerek, bunu değiştirme yolunda çaba gösterebilir ve danışmanlık sürecinden yarar görebilirsiniz.